Бока-Котор шығанағы қалаларына арналған экскурсия — Черногорияның тарихын, табиғатын, әсерлі көріністерін және ортағасырлық мұрасын бір сапарда танытатын ерекше бағыт. Құрлық пен теңізді біріктіретін тамаша экскурсия форматы 2-де-1 саяхатты ұсынады, ал жағалау панорамалары бұл күнді ұзақ уақыт ұмыттырмайды!

Сапар әдетте таңғы 8:30 шамасында басталады. Нақты шығу уақыты мен жиналу орнын брондау кезінде көресіз, сондай-ақ бұл мәліметтер ваучерде де көрсетіледі.  Бока-Котор шығанағына дейінгі жол қысқа — шамамен 30 минут. Жол бойы біздің гидтер  сіз демалып жатқан өңір туралы қызықты деректермен бөліседі. Ал Которға жеткен соң, Адриатика жағалауындағы нағыз ортағасырлық інжу-маржанның атмосферасына еніп, жаяу серуен барысында оның бай тарихы мен мәдениетін жақынырақ танисыз. Котордың тар көшелері мен көне лабиринттері соншалықты әсерлі болғандықтан, кейбір қонақтар бұл жердің сұлулығына тамсанып, уақытты қалай өткізгенін байқамай қалады.

Келгеннен кейін сізді ежелгі Котор қаласы бойынша жаяу экскурсия күтеді. Бұл — ортағасырлық рухы мен өзіндік мәдениеті сақталған Черногорияның шынайы қазынасы. Қаланың құпияға толы бұралаң көшелері мен жасырын бұрыштары бірден баурап алады. Гидпен бірге сіз көне ақсүйек әулеттерінің сарайларын көресіз, олардың қала өміріндегі рөлі туралы білесіз, Котордың аспан асты қамқоршысы саналатын Әулие Трифон жайлы аңызды естисіз және 1166 жылы салынған Әулие Трифон соборымен танысасыз — бұл Адриатикадағы ең көне жұмыс істеп тұрған храмдардың бірі. Сондай-ақ православиелік Әулие Николай монастыріне барасыз, мұнда Острог монастыріндегідей денсаулық пен марқұмдар рухына арнап шырақ жағып, жазба қалдыруға болады. Бұдан бөлек, Иса Мәсіхтің елшілерінің бірі — Әулие Лука шіркеуін көресіз. Бұл ғибадатхана 1195 жылдан бері бастапқы келбетін сақтап қалған және 1979 жылғы жойқын жер сілкінісінен аман қалған сирек ескерткіштердің бірі.

Қала билеушілерінің сарайларының сәулеті ешкімді бейжай қалдырмайды, алайда ең терең әсерді Адриатика жағалауындағы ең көне христиан храмдарының бірі — Әулие Трифон соборы  (1166 жыл) сыйлайды. Айтпақшы, Әулие Трифон Котордың көктегі қамқоршысы болып саналады.

Православиелік Әулие Николай монастыріне бару — рухани тыныштық іздейтін жандар үшін ерекше сәт. Бұл орын Черногориядағы ең үздік монастырьлар мен шіркеулер қатарына кіреді және Острог монастыріне экскурсия сияқты сенушілер үшін маңызды бағыттардың бірі саналады. Мұнда көне иконаларға тағзым етіп, жақындарыңыздың амандығы мен марқұмдардың рухына арнап жазба қалдырып, шырақ жағуға болады. Монастырь аумағында асыл қазынадай болып тұрған шағын Әулие Лука шіркеуі орналасқан: оның сәулеттік келбеті 1195 жылдан бері, Византия дәуірінен бастап, өзгеріссіз сақталған. Тіпті 1979 жылғы жер сілкінісі де бұл храмға зиян келтірмеген, сондықтан көпшілік мұны ғажайып деп қабылдайды.

Экскурсия барысында Ескі қалада өз бетіңізше серуендеуге де уақыт беріледі. Осы сәтті пайдаланып, жайлы мейрамханалардың біріне кіріп, сергітетін сусын ішіп, өзіңізге және жақындарыңызға кәдесыйлар сатып ала аласыз. Жергілікті жұрттың айтуынша, Которды танудың ең жақсы жолы — оның ішінде аздап «жоғалып кету»! :) Дегенмен алаңдамаңыз: қаланың өзі шағын, оны ұзыннан да, көлденеңінен де 5–10 минутта кесіп өтуге болады.

Тәжірибелі гидтер  мен жергілікті тұрғындардың ең жақсы кеңесі — асықпау. Котор шағын болғанымен, оның атмосферасын жүрекпен сезінген адам бұл қаланы мүлде басқаша қабылдайды.

Котордан кейін Бока-Котор шығанағының жағалауымен жүріп, теңіз маңындағы елді мекендер мен көркем панорамаларды тамашалаймыз. Шамамен 40 минуттан соң жағалаудағы ең көне қалалардың бірі — Перастқа  жетеміз. Бұл қала Черногория капитандары мен теңізшілерінің даңқты мекені ретінде танымал.

Перастта әлемдегі алғашқы теңіз мектептерінің бірі жұмыс істеген. Оны атақты черногориялық теңізші әрі кеме жасаушы Марко Мартинович басқарған, оның еңбегінің арқасында бұл қала бүкіл Еуропаға әйгілі болды. Ресей флотының негізін қалаған І Петр осында бояр әулеттерінен шыққан 17 жасты оқуға жіберген. Кейін дәл солар Балтық флотының алғашқы офицерлеріне айналды. Пераст бес ғасыр бойы шекаралық қала болғандықтан, бүгінге дейін өте жақсы сақталған. Мұнда венециялықтар мен Австро-Венгрия дәуірінен қалған бай сәулет мұрасы бар: барокко үлгісіндегі ғимараттар, сәнді сарайлар мен қорғаныс құрылыстары көз тартады. Қаланың гүлденген кезеңінде Венеция республикасы Перастқа үлкен артықшылықтар берген, соның арқасында тұрғындар едәуір байыған. XVIII ғасырда қаланың өз флотында жүзден астам кеме болған, сауда бүкіл Адриатикада жүргізілген, ал табыстың бір бөлігі қаланы көркейтуге жұмсалған. Сондықтан Пераст қоңырау мұнарасы Адриатиканың шығыс жағалауындағы ең биік әрі ең қымбат мұнаралардың бірі саналады. Бүгінде мұнда үш ғасыр бұрынғыдан әлдеқайда аз адам тұрса да, Пераст жағалаудағы ең танымал туристік орындардың біріне айналған.

Ал дәл жанында екі арал орналасқан: Свети Джорджия (Әулие Георгий аралы, кипаристерімен танымал Өлілер аралы) және Госпа од Шкрпела (Қасиетті Богородица, немесе Рифтегі Богородица) — теңізшілер мен капитандардың қамқоршысы саналады. Осы жерден қайыққа мініп, аралдарға қарай жол тартамыз.

Бұл — 1452 жылы адам қолымен жасалған бірегей орын. Гид сізге осы аралдың қалай пайда болғаны туралы ерекше хикаяны айтып береді.

Аралдың аумағы 3030 м2. Мұнда біз төрт түрлі мәрмәрден — сары, қоңыр, ақ және сұр-жасыл түстен жасалған ерекше алтарі бар католик шіркеуін көреміз. Соңғысы грек мәрмәрінің бүгінде әлемде кездеспейтін сирек түріне жатады. Бұрын мұндай мәрмәрдің 1 кг-ы үшін 20 кг күміс берілген. Сондай-ақ Еуропадағы теңізшілер тұмарларының ең ірі коллекциясын тамашалайсыз: күміс, қола және алтыннан жасалған шамамен 2500 бұйым. Бұдан бөлек, 300 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп тұрған органды және 150 жылдық Муран шынысынан жасалған шамды көресіз. Кейін шіркеудің екінші қабатындағы теңіз музейіне көтеріліп, археологиялық олжалар мен теңізшілер сыйға тартқан жәдігерлермен танысамыз.

Мұнда сіз Еуропадағы теңізшілер тұмарларының ең үлкен топтамасын — күміс, қола және алтыннан жасалған шамамен 2500 жәдігерді көресіз. Сондай-ақ 300 жылдан астам уақыт бойы қызмет етіп келе жатқан орган мен 150 жылдық Муран шынысынан жасалған шамды тамашалайсыз. Одан кейін шіркеудің екінші қабатындағы теңіз музейіне көтеріліп, археологиялық табыстар мен теңізшілердің сыйлықтарын қараймыз.

Содан кейін аралдарды айнала жүзіп өтіп, олардың аясында тағы да тамаша суреттер түсіруге мүмкіндік аламыз.

Одан кейін Бока-Котор шығанағының бүкіл жағалауы бойымен кері қайтып, жол-жөнекей теңіз көріністерін тағы бір мәрте тамашалаймыз.

Бағдар бойында бірнеше фототоқтау және түскі асқа үзіліс қарастырылған (қосымша ақы төленеді). Түскі ас ұлттық мейрамханада беріледі, мұнда өз талғамыңызға қарай балық немесе ет тағамдарын таңдай аласыз.

Бұл экскурсия шаршатпайды және балалы отбасыларға, тарихты ұнататындарға, сондай-ақ теңіз пейзаждарын бағалайтын саяхатшыларға өте қолайлы.  Автобус/көлік Сутоморе, Чань, Булярица, Петровац , Свети Стефан , Рафаиловичи , Бечичи , Будва курорттары арқылы өтіп, аялдамалардан туристерді алып, Котор бағытына қарай жүреді.  Осылайша жол бойы Черногорияның жағалау сызығын  және оның әйгілі курорттарын тамашалауға мүмкіндік болады.

Барлық экскурсиялар тек орыс тілінде сөйлейтін тәжірибелі лицензияланған гидпен өткізіледі!

Бока-Котор шығанағы экскурсиясының видеосы