Черногориядағы 4 күнге созылатын ең әсерлі шытырман сапар!

1-күн

Белсенді демалыс таңғы шамамен 6:30-да басталады. Будвада тұрмасаңыз да, біз сізді жағалау бойындағы кез келген жерден алып кетеміз, сондықтан жолдың өзінде-ақ Адриатика жағалауының көріністерін тамашалайсыз.
Өзіңізбен бірге жылы киім алуды ұмытпаңыз: теңіз жағалауы мен таудағы ауа температурасы айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін. Сондай-ақ ыңғайлы аяқ киім, сүлгі және шомылу киімі қажет. Солтүстікке қарай жол жағалаудағы таулар, Цетине және Подгорица арқылы өтеді (жолай).

Біз іс жүзінде бүкіл елді кесіп өтеміз, жол бойында Черногориядағы ең көркем су айдындарының бірі — Пива көлін де көреміз.

Изумруд түсті суы асқар таулар мен көгілдір аспанды айнадай бейнелейді. Көлдің ұзындығы 48 км, ол су басқан шатқалдың бойымен созылып жатыр. Тереңдігі 200 метрге дейін жетеді, әрі бұл Еуропадағы ең ірі ауызсу қорының бірі саналады. Мұнда балықтың екі түрі кездеседі: салмағы 25 кг-ға дейін жететін көл форелі және 3 кг-ға дейінгі голавль. Бағдарламада панорамалық алаңда және Пива өзенінің каньонында аялдама қарастырылған.

Рафтинг орнына жеткен соң, Тара өзенінің каньонында таңғы ас беріледі.
Тара өзенінің орта ағысында Еуропадағы ең терең каньон орналасқан: ұзындығы 82 км, тереңдігі 1300 метрге дейін. Бұл — Колорадо каньонынан кейінгі әлемдегі екінші ірі каньон. 1977 жылдан бері ол Дурмитор ұлттық паркінің құрамында ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген. Тарадағы рафтинг — Черногориядағы ең танымал белсенді демалыс түрлерінің бірі.

Таңғы астан кейін киім ауыстырып, туристер джиптермен Тара өзені бойымен жоғары қарай 20 км жердегі старт нүктесіне көтеріледі. Сол жерден әлемдегі ең әсем өзендердің бірімен қайықпен ұмытылмас сапар басталады. Рафтинг кезінде сарқырама маңында шомылуға аялдау болады. Бұл өңірдің тұмса табиғаты мен көріністері сізді бірден баурап алады.

Рафтинг бағыты орташа күрделіліктегі 24 шоңғалдан өтеді. 2,5 сағаттық сплав кезінде адреналин мен жарқын әсерлер мол болады. Тара өзенінің басым бөлігі шоңғалдар мен сарқырамалардан тұрады, ағысы нағыз тау өзеніне тән — иірімдер мен ағынды өткелдер көп, тек маршрут соңына қарай ғана суы сабырлы бола бастайды. Жазда өзен ерекше изумруд түске енеді, ал суы аптап ыстықта да сергітетін салқын күйінде қалады. Су температурасы сирек жағдайда 12–15 градустан асады. Егер күн ыстық болса, гидрокостюм кимеген дұрыс: онда тым ыстық болып кетуі мүмкін, ал су шашырауы керісінше Черногорияның ыстығында сергітеді.

Сплав аяқталған соң киім ауыстырып, душ қабылдаймыз да, тұмса табиғат аясындағы шағын мейрамханада түскі асқа жайғасамыз.
Тара мен Пива өзендерінің Дринаға құяр тұсына қарайтын тамаша көрініс аясында сізді Черногорияның ұлттық тағамдары күтеді. Негізгі ас — Ягнетина испод Сачем, яғни өз сөлінде қақпақ астында баяу пісірілген жас қозы еті мен пеште піскен картоп.
Сондай-ақ дастарханда пршут, ірімшік, чорба, каймак, шоп салаты, жас қызыл шарап және жергілікті асхананың өзге де дәмдері ұсынылады.

Тарадағы сплав II санаттағы күрделілікке жатады, сондықтан арнайы дайындықты қажет етпейді және қауіпсіз саналады. Экскурсияға 7 жастан 60 жасқа дейінгі туристер қатыса алады.

Түскі астан кейін жиналып, жолға шығар алдында үй ракиясынан бір рюмкадан дәм татып, алдын ала брондалған Пива көліндегі үйлерге қайтамыз. Орналасу 2 және 4 адамдық үйлерде қарастырылған.

Кешкі сағат 20:00-де көрші орналасқан ұлттық «Сочица» мейрамханасында жергілікті танымал тағамдармен кешкі ас беріледі.

Күн тәртібі:

06:30 — Будвадан микроавтобуспен/көлікпен шығу

10:00 — Тара өзеніне келу, таңғы ас

10:30 — жиналу және гидрокостюм кию

11:00 — сплав, 14:00-ге дейін

14:30 — түскі ас

17:00 — Плужинедегі апартаменттерге келу

20:00 — кешкі ас

00:00 — демалыс

2-күн

Плужинеден микроавтобуспен/көлікпен Комарница өзенінің Невидио деп аталатын каньонына жолға шығамыз. Атауының өзі «көрінбейтін» деген мағына береді. Ұзындығы небәрі 3,5 км, ал кей тұстарында ені бар болғаны 40–50 см-ге дейін тарылып кетеді.

Старт нүктесіне жеткен соң, Невидио каньонында таңғы ас ұйымдастырылады.

Таңғы астан кейін каньонингке арналған гидрокостюмдер мен арнайы жабдықтарды киеміз.

Ұзақ уақыт бойы бұл каньон зерттелмеген күйде болды. Тек 1965 жылы жергілікті альпинистер тобы Невидио каньонының өзен арнасымен алғаш рет толық өтіп шыққан.

2006 жылға дейін бұл бағытты тек батыл спортшылар мен альпинистер ғана өте алатын күрделі маршрут деп есептелді.

Бұл каньонның сұлулығын сөзбен толық жеткізу қиын. Табиғаттың осы ғажайып туындысы алғашқы минуттардан-ақ тәнті етеді. Каньон ішіндегі жолдың ұзындығы 2700 метр ғана, бірақ кедергілерге байланысты оны орта есеппен 3,5 сағатта еңсересіз.
Өзіңізді ені бір метрге жетер-жетпес өзенмен жүзіп бара жатқан, ал жоғарыдан тек жіңішке аспан жолағы көрінетін әсерлі шатқалдың дәл ортасында елестетіп көріңіз. Тәжірибелі нұсқаушылар жолдағы барлық кедергіден қауіпсіз өтуге көмектеседі. Егер сіз шытырман оқиғаны ұнатсаңыз және Черногориядағы ең әдемі орындардың бірін көргіңіз келсе, Невидио сізді күтеді!

Маршрут аяқталған соң киім ауыстырып, душ қабылдаймыз да, табиғат аясындағы мейрамханада түскі ас ішеміз.
Сізді Черногорияның ұлттық асханасы күтеді, оның ішінде басты тағам — Ягнетина испод Сачем, яғни өз сөлінде баяу пісірілген жас қозы еті мен пеш картобы.
Сонымен қатар пршут, ірімшік, чорба, каймак, шоп салаты, жас қызыл шарап және басқа да жергілікті дәмдер ұсынылады.

Түскі астан кейін жиналып, жолға шығар алдында үй ракиясынан дәм татып, алдын ала брондалған Пива көліндегі үйлерге қайта ораламыз.

Күн тәртібі:

09:00 — шығу

10:30 — Невидио өзені каньонына келу және таңғы ас

11:00 — жиналу, гидрокостюм кию және каньонингке түсу (3,5 сағат)

15:00 — түскі ас

18:00 — Плужинедегі апартаменттерге келу

20:00 — кешкі ас

00:00 — демалыс

3-күн

Үшінші күн тауға қараған «Сочица» мейрамханасындағы таңғы астан басталады. Одан кейін микроавтобусқа отырып, жергілікті қасиетті орынға жол тартамыз.

Алдымен Пива монастыріне барамыз. 1959 жылы бөгет құрылысы басталғанда, Плужине қаласы орналасқан каньонның төменгі бөлігі су астында қала бастады. Сол жерде жолдар, көпірлер, ауруханалар және Пива монастырі болған. Қаланы тастап шығу туралы шешім қабылданғанда, черногориялықтар монастырьмен қоштасып кете алмады. Сондықтан оны тасын тасқа бөліп, таудың жоғары жағына көшіріп, XVII ғасырдағы бастапқы қалпында қайта тұрғызды. Мұнда денсаулық пен бақилық болғандар үшін шырақ жағуға, сондай-ақ монастырь шарабы мен сливовица сатып алуға болады.

Монастырьдан кейін жол шаршауын басу үшін жергілікті жағажайда көлге шомылуға болады.

Көлдің сұлулығын оның изумруд түсті суы айрықша айқындайды — бұл жерге қайта-қайта оралғыңыз келеді. Ол Черногорияның солтүстігінде, Комарница өзенінің каньоны мен Пива тауларының маңында орналасқан. Ұзындығы 48 км, ең терең жері 200 метрге жетеді. Мұнда форель мен голавль мекендейді, ал суы көбіне көгілдір реңкке енеді. Жазда су температурасы 22–23 градусқа дейін жылиды.

Шомылғаннан кейін бізді капитан өз қолымен жасаған қайық күтіп тұрады, тіпті қайық кабинасы Range Rover бөлшектерімен жасалған. Пива көліндегі бұл серуен ұзақ уақыт есте қалады. Біз айнадай тегіс су бетімен баяу сырғып жүреміз, ал айналада — таңғажайып табиғат, жасыл ормандар мен сирек кездесетін ағаштар. Олардың ішінде мемлекет қорғауына алынған черногориялық қарағай ерекше орын алады.

Қайықтан тік жартастардың түбінде шомылуға, күнге қыздырынуға, суретке түсуге және табиғатты тамашалауға болады. Қонақжай капитан сізді міндетті түрде үй ракиясымен және шырындармен сыйлайды. Сондай-ақ балық аулауға қармақтар береді. Қайыққа 6–7 адамға дейін сыяды. Егер топ үлкен болса, капитан екі рет қатынайды: алдымен бір бөлігін апарып, кейін қалғандарына қайта келеді.

Мұнда балықтың екі түрі ауланады: 3 кг-ға дейінгі голавль және 25 кг-ға дейінгі көл форелі. Құр қол қайтпайсыз!

Капитан голавль бойынша 100% аулау мүмкіндігін айтады. Ал форельге келсек, бәрі айға және ауа райына байланысты. Қатты ыстықта ол 35–40 метр тереңдікке кетеді, сондықтан оны ұстау қиындай түседі.

Түскі асты мейрамханада ұйымдастыруға болады немесе жаңа ауланған балықты көл жағасында мангалда дайындап жеуге болады.

Күн тәртібі:

08:30 — таңғы ас

09:30 — Пива монастыріне келу

11:00 — жиналу және қайықпен балық аулауға шығу (ұзақтығы қалауыңызға қарай 4–5 сағат, құны сағатына 45 еуро)

14:00 — түскі ас

17:00 — Плужинедегі апартаменттерге келу

20:00 — кешкі ас

00:00 — демалыс

4-күн

Таңғы ас «Сочица» мейрамханасында 07:00-де, одан кейін 4–5 сағаттық балық аулауға шығамыз.

Балық аулаудан соң түскі асқа қайта ораламыз.

Дәмді тағамдардан кейін Плужинеден микроавтобуспен/көлікпен тауға қарай жолға шығып, Дурмитор үстіртіне көтерілеміз.

Біз теңіз деңгейінен 2000 метр биіктіктегі Дурмитор тау жотасына шығамыз. Әр бұрылыста альпілік шалғындар мен «тас теңіз» деп аталатын ерекше ландшафт көз алдыңызға жайылады.

Көпшілік бұл аумақты тіпті Айдың бетімен салыстырады.

Одан әрі Жабляк қаласына қарай беттейміз. Бұл өңір Черногориядағы бес ұлттық парктің бірі — Дурмитор аумағына кіреді және ЮНЕСКО қорғауындағы табиғи нысан болып саналады. Осында елдің ең биік шыңы — Боботов Кук тауы орналасқан, биіктігі 2522 метр. Ал етегінде мөлдір суымен әйгілі Қара көл жатыр. Қалағандар шомыла алады, сондықтан шомылу керек-жарағын ала жүріңіз. Шомылғысы келмейтіндер қосымша ақыға қайықпен серуендей алады. Серуендеуге, суретке түсуге және көркем табиғатты тамашалауға жеткілікті уақыт беріледі.

Бұл жерге адамдар балаларымен серуендеуге, йогамен айналысуға және жай ғана таза ауамен тыныстауға жиі келеді.

Содан кейін бағытымыз әлемдегі ең ірі каньондардың бірі — Тара өзенінің каньонына жалғасады. Оның тереңдігі 1300 метрден асады, ал ұзындығы 78 км. Дәл осы жерде Рафтинг — Черногориядағы ең әсерлі экстремалды шытырман оқиғалардың бірі өтеді!

Осы жерден XX ғасырдың ортасындағы инженерлік ғажайып — Джурджевич көпірі де көрінеді. Оның бір аралығы шатқал үстінен 108 метрге созылып, биіктігі 150 метрден асады. Көпір автомобильге арналған болса да, туристерге бір жағадан екінші жағаға жаяу өтуге және суретке түсуге рұқсат етіледі. Бұл — өңірдегі ең танымал көрікті орындардың бірі.

Табиғаттың қанық бояуларына қанып болған соң, Черногорияның оңтүстігіне қарай жол тартамыз.
Біз Тара өзенінің шатқалының дәл ішімен жүреміз, үстімізден каньон жартастары төніп тұрады.
Жол бойында панорамалық алаңдарда бірнеше аялдама жасалып, ең әсем көріністерді тамашалауға мүмкіндік болады.

Жол жиегінде, тау бұлақтарының ортасында, ең көне қасиетті орындардың бірі — Морача монастырі орналасқан. Шіркеу Құдай Анасының Успение мейрамына арналған және XII ғасырға жатады. Бүгінге дейін Богородица мен Христостың бейнелері бар фрескалар, сондай-ақ Ілияс пайғамбардың өмірін бейнелейтін 11 көрініс сақталған. Мұнда Әулие Симеон мен Әулие Савва иконаларына да ерекше орын берілген — олар Козьма Ұлының еңбегі саналады. Монастырьда денсаулық пен бақилық болғандар үшін шырақ жағуға, жазба қалдыруға, иконалар мен брояница — серб-черногориялық тұмарларды сатып алуға болады.

Елордаға кіреберісте соңғы каньонға — Морача өзенінің шатқалына соғамыз. Әдетте жер мен аспанның орналасуы қандай болатынын бәріміз білеміз, бірақ мұнда табиғат бәрін басқаша көрсетеді. Тік құздар мен тік қабырғалар табиғаттың қуатын анық сезіндіреді. Біз тік жартастардың бойымен жүреміз, ал қарсы беттегі жаға да дәл сондай тік болып, бізден небәрі 30–50 метр қашықтықта ғана орналасады. Аспан жоғарыда жіңішке жолақ болып көрініп, төмендегі изумруд түсті ағын суда шағылысады.

Одан кейін елдің басты қаласы — Подгорица арқылы жағалауға қайта бет аламыз.

Будваға шамамен 20:00-де ораламыз.

Күн тәртібі:

07:00 — таңғы ас

08:00 — қайықпен 4–5 сағаттық балық аулауға шығу

13:30 — түскі ас

15:00 — тауға шығу: Дурмитор > Жабляк > Джурджевич көпірі > Тара өзенінің каньоны > Морача өзенінің каньоны > Будва

20:00 — Будваға оралу

Бейне

Черногорияның солтүстігіндегі 4 күндік демалыс маршруты

Экскурсия өтеді:

- күн

Жеке

микроавтобус

Бағаға кіреді: 

сипаттамада көрсетілгеннің барлығы

Бағаға кірмейді: 

- алкогольді сусындар